Pomp espagnolet

Wat is een pomp-espagnolet en waar herken je hem aan?

Een pomp-espagnolet is een meerpuntssluiting die je bedient met een verticale hendel die je omhoog en omlaag beweegt, de pompbeweging waar hij zijn naam aan dankt. Vanuit dat bedieningspunt lopen twee stangen naar boven en naar beneden, die in sluitpotten in het kozijn grijpen. De vleugel wordt daardoor over de volle hoogte tegen het kozijn getrokken in plaats van alleen in het midden.

Het is de oudste vorm van espagnoletbediening en je vindt hem vooral in jaren-30 woningen, herenhuizen en monumenten, op openslaande deuren en hoge ramen. Wie tegenwoordig voor een pomp kiest doet dat om de stijl. Technisch kan een kruk hetzelfde, maar in een klassiek pand valt een moderne kruk direct uit de toon tussen de oorspronkelijke profielen en de hoge plinten.

Wat zit er in de set en wat moet je apart bestellen?

De meeste uitvoeringen in deze collectie worden geleverd als set met bediening en stangenset samen, standaard 2x1250 mm. Bij de Mi Satori modellen van de series Cambridge en Eton is er een aparte stangenset van 1500 mm die je zelf op maat kort. Kijk dus altijd in de producttitel of de stangen inbegrepen zijn, want een losse bediening zonder stangen is niets waard.

Wat vrijwel nooit in de set zit zijn de sluitpotten in het kozijn en het bevestigingsmateriaal voor houtsoorten die afwijken. Reken daar op als je vanaf nul monteert. Vervang je een bestaande espagnolet, dan kun je de oude sluitpotten meestal laten zitten als de stangen op dezelfde hoogte uitkomen, maar controleer dat voordat je de oude eruit sloopt.

Ton 222, Ton 400 of Ton Basic: wat is het verschil?

Deze drie namen zijn de modelseries van Intersteel en ze verschillen in de vorm van de greep en de rozet. Ton Basic is de meest ingetogen uitvoering met een strakke vorm en een houten greep, bedoeld voor wie het klassieke principe wil zonder uitgesproken profilering. Ton 222 en Ton 400 hebben een uitgesprokener gedraaide greep die past bij een rijker afgewerkt interieur.

Praktisch werken ze identiek. De keuze gaat dus over hoe het eruitziet naast je overige beslag. Ons advies: kijk welke serie je deurkrukken hebben en kies dezelfde. De grepen zijn bij de meeste uitvoeringen van ebbenhout, een donkere houtsoort die met de jaren iets warmer wordt en die zacht aanvoelt in vergelijking met massief metaal.

Messing gelakt, messing ongelakt of nikkel: hoe kies je afwerking?

Bij messing gelakt ligt er een transparante laklaag over het messing. De kleur blijft jarenlang gelijk en er ontstaat geen patina, maar op plekken waar je dagelijks aanpakt slijt de lak op termijn door en dan patineert die plek alsnog, terwijl de rest goudkleurig blijft. Messing ongelakt is onbehandeld en gaat vanaf dag één donkerder worden, ongelijkmatig, met lichte plekken op de handgreep. Dat is bij monumentaal werk precies de bedoeling, maar wie een gelijkmatige kleur wil moet dit niet nemen.

Nikkel mat en vernikkeld zijn koeler van kleur en vertrekken niet. Nikkel mat is zacht grijs zonder glans en past bij ingetogen klassiek werk. Vernikkeld en verchroomd glanzen wel, waarbij chroom net iets blauwer is dan nikkel. Ons advies bij twijfel in een klassiek pand: nikkel mat, omdat die tint zowel bij oud hout als bij wit schilderwerk rustig blijft. Zwart ijzer, zoals bij de Mi Satori uitvoeringen, hoort bij landelijk en industrieel werk.

Links of rechts, en hoeveel ruimte heb je nodig?

Dit is de prettige uitzondering in het espagnoletassortiment. Waar een kruk afsluitbaar espagnolet in een linkse en een rechtse uitvoering geleverd wordt, is een pomp-espagnolet symmetrisch. De hendel beweegt verticaal, dus de draairichting van de vleugel maakt voor de bediening niet uit. Je hoeft hier dus niet links of rechts te bepalen.

Wat je wel moet nakijken is de ruimte op de vleugel. De rozet en de stanggeleiders zitten op het vlakke deel naast het glas, en die stijl moet breed genoeg zijn om de schroefgaten op te nemen zonder dat je in het glaslattenwerk komt. Meet de breedte van je vleugelstijl en houd rekening met de greep die in gesloten stand naar beneden hangt, zodat hij niet tegen een deurgreep of een kozijnprofiel aanloopt.

Stanglengte bepalen en inkorten

De standaardsets van 2x1250 mm zijn afgestemd op de gangbare hoogtes van openslaande deuren en hoge ramen in de Nederlandse woningbouw. Meet vanaf het hart van het bedieningspunt naar boven en naar beneden, en doe dat apart, want die twee maten zijn zelden gelijk. De pomp zit meestal iets onder het midden op handhoogte, dus de bovenstang is bijna altijd de langste.

Kort in met een fijne ijzerzaag en vijl de zaagkant vlak af, anders loopt de stang niet soepel door de geleiders. Kort liever iets te weinig af dan te veel, want een stang die net niet in de sluitpot valt is niet meer te redden. Bij de universele stangenset van 1500 mm heb je meer speling voor hoge vleugels. Voor de andere bedieningsvormen kijk je bij gewoon espagnolet of bij de volledige espagnolet collectie.

Kort samengevat

Kies een pomp-espagnolet als je een klassiek of monumentaal pand hebt en de oorspronkelijke bediening wilt houden. Controleer of de stangenset is inbegrepen, want dat is niet bij elk model zo. Bepaal je afwerking op basis van wat je wilt met patina: gelakt messing blijft goudkleurig, ongelakt messing wordt donker, nikkel mat verandert niet. Links en rechts hoef je niet te kiezen. Voor de raamtoepassing specifiek kijk je bij pomp raam espagnolet. Twijfel je over de stanglengte, stuur dan een foto met een rolmaat langs de vleugel naar info@deurbeslag-expert.nl. Bestel je voor 20:00 en is het product op voorraad, dan ligt het de volgende werkdag in huis.

Veelgestelde vragen