Messing raamkruk

Welke messing afwerking past bij jou?

Messing is een legering van koper en zink en het is die koperinhoud die de warme goudtint geeft. Onbehandeld reageert messing met zuurstof en met het vet van je handen, en juist daar zit het verschil tussen de uitvoeringen. Messing ongelakt heeft geen beschermlaag en ontwikkelt in twee tot vijf jaar een patina die van goud naar donkerbrons trekt, met lichtere plekken op de plaats waar je de greep vastpakt. Veel mensen kiezen daar bewust voor omdat het beslag daardoor meegroeit met een oud huis.

Messing gelakt heeft een transparante laklaag die die reactie tegenhoudt. De kruk blijft vijf tot tien jaar dezelfde heldere goudtint, tot de lak op de meest aangeraakte plekken dun wordt en de patina zich alsnog aandient. Messing antiek is chemisch donker gemaakt en daarna deels weer opgewreven, waardoor het meteen de diepte van decennia oud beslag heeft. Messing getrommeld is mechanisch verouderd in een trommel met vulmiddel en heeft een matte, licht onregelmatige huid.

Ons advies: wil je dat de kruk er over tien jaar nog precies zo uitziet, kies dan gelakt of een uitvoering met titanium PVD. Wil je dat het beslag mag leven en donkerder wordt, kies ongelakt. Zoek je meteen de sfeer van een monumentaal pand, kies antiek of getrommeld.

Bij welk raam en welke woning past messing?

Messing komt het sterkst tot zijn recht op houten ramen. De warme goudtint en de warme tint van geolied of geschilderd hout versterken elkaar, terwijl messing op een grijs aluminium kozijn snel los komt te staan van het geheel. In een jaren dertig woning, een herenhuis of een boerderij met houten draairamen is messing daarom vaak de vanzelfsprekende keuze. Ook een moderne woning kan messing hebben, maar dan als bewust warm accent tegen strakke witte of donkere kozijnen.

Het werkt alleen als je de tint doortrekt. Een messing raamkruk naast chromen deurkrukken en RVS scharnieren geeft een onrustig beeld. Loop je woning na op alle zichtbare metalen en beslis of je die naar messing brengt of het messing beperkt tot de ramen van een enkele ruimte. Voor een bijpassend pakket op de deuren kijk je bij messing deurkrukken.

Welke merken en modellen vind je hier?

Intersteel is het betaalbare middensegment met klassieke modellen als de Helena en het L model, leverbaar in messing gelakt en messing getrommeld. Voor renovatie waarbij je meerdere ramen tegelijk aanpakt is dat de meest praktische keuze. Artitec Mi Satori levert complete draaikiepgarnituren in antiek, ongelakt en gelakt messing, met greepvormen als Dudok, Bauhaus, Barock en Ton, deels met een ebbenhouten of bakelieten handvat. Dat sluit aan bij bouwstijlen uit het interbellum.

Formani is het Nederlandse designsegment en levert onder meer de series 1935, 1938 en 1948 in ongelakt messing, met aparte artikelen voor linksdraaiende en rechtsdraaiende ramen. Aprile en Olivari vullen dat aan met Italiaans design, waarbij Olivari messing vaak met een titanium PVD toplaag levert die de goudtint vijftien jaar of langer vasthoudt. Twijfel je tussen een betaalbare en een premium uitvoering, kijk dan hoe vaak je het raam per dag gebruikt en hoeveel zonlicht erop valt.

Welke maten heb je nodig voor een messing raamkruk?

De vierkante krukstift is bij ramen 7 mm en dus dunner dan de 8 mm stift van een deurkruk. De boorafstand tussen de bevestigingsschroeven is doorgaans 43 mm hart op hart, bij zwaarder draaikiepbeslag 50 mm. Meet die twee altijd op je huidige kruk voordat je bestelt, dan vallen de nieuwe gaten samen met de oude en blijft je kozijn onbeschadigd.

De stiftlengte verdient bij messing extra aandacht, omdat messing beslag vaak op oude, dikke houten kozijnen zit. Gangbaar is 35 mm, maar bij monumentale kozijnen loopt dat op tot 100 mm. Duw een satéprikker in het vierkante gat tot hij stuit en meet de diepte af als je de oude stift niet meer hebt. De krukhoogte, gemeten vanaf de voorplaat tot het uiteinde van de greep, ligt tussen 90 en 130 mm. Een hogere greep ligt royaler in de hand maar heeft meer vrije ruimte achter het raam nodig.

Links of rechts bij een draairaam

Bij een draaikiepgarnituur van bijvoorbeeld Formani bestel je een linksdraaiende of rechtsdraaiende uitvoering. Ga aan de binnenkant voor het raam staan en kijk waar de scharnieren zitten. Zitten die links, dan heb je de linksdraaiende versie nodig. De greep zit altijd tegenover de scharnieren.

Wanneer kies je een afsluitbare messing kruk?

De krukken in deze categorie hebben geen slot. Zodra een raam bereikbaar is vanaf de straat, een uitbouw, een garagedak of een laag balkon, schrijft het Politiekeurmerk Veilig Wonen een afsluitbare uitvoering voor en stellen veel verzekeraars dat als voorwaarde. Een afsluitbare kruk vergrendelt in de gesloten stand, zodat het raam na het inslaan van het glas niet vanaf buiten opengeduwd kan worden. Let daarbij op het SKG keurmerk: twee sterren staan voor ongeveer drie minuten weerstand, drie sterren voor circa vijf minuten.

In een monumentaal huis combineer je die twee zonder dat het opvalt: een afsluitbare kruk beneden en een standaard messing kruk op de verdieping, in dezelfde finish. De beveiligde varianten in dezelfde tint staan bij messing raamkruk afsluitbaar.

Hoe onderhoud je messing?

Voor gelakt messing volstaat een vochtige microvezeldoek en daarna droogwrijven. Gebruik geen schuurspons, geen chloor en geen ammonia, want die vreten de laklaag aan en dan patineert de kruk plaatselijk. Ongelakt messing mag je gewoon vies laten worden, dat is het idee. Wil je de goudtint tijdelijk terug, wrijf dan met een messingpoets en een zachte doek, maar besef dat de patina daarna opnieuw begint.

Antiek en getrommeld messing poets je nooit met een schuurmiddel, want dan haal je juist de donkere delen weg die het uiterlijk bepalen. Neem die uitvoeringen alleen af met een droge doek. Titanium PVD verdraagt water en zeep en heeft verder geen onderhoud nodig.

Conclusie

Kies bij een messing raamkruk eerst de afwerking, want die bepaalt hoe het beslag er over vijf jaar uitziet. Gelakt en titanium PVD blijven gelijk, ongelakt patineert, antiek en getrommeld zijn al verouderd geleverd. Meet daarna de krukstift van 7 mm, de boorafstand van 43 of 50 mm en de stiftlengte, die bij oude kozijnen tot 100 mm kan lopen. Trek de tint door naar je deurbeslag voor een rustig geheel. Bestel je op een werkdag voor 20:00 en is het artikel voorradig, dan ligt het de volgende werkdag op de mat.

Veelgestelde vragen