Messing Pomp Raam Espagnolet
Wat doet een pomp raam espagnolet?
Een pomp raam espagnolet is een verticale vergrendeling voor de passieve vleugel van een stolpraam. Aan de binnenzijde zit een greep die je omhoog pompt. Die beweging trekt twee stangen tegelijk in, een naar het bovenkozijn en een naar de onderdorpel. Laat je de greep zakken, dan schuiven beide stangen weer uit en staat de vleugel op twee punten vast. Je bedient dus met een hand wat anders twee losse kantschuiven zouden doen, boven en onder.
Dat verschil merk je vooral bij hoge ramen. Bij een raamvleugel van 160 cm of hoger moet je voor een bovenkantschuif gaan reiken of een trapje pakken. De pompgreep zit op werkbare hoogte, ergens tussen 90 en 130 cm boven de vloer, en doet beide grendels in een keer. Op lagere ramen tot ongeveer 120 cm is dat voordeel klein en kun je met een gewone kantschuif prima uit de voeten.
Wanneer kies je de raamuitvoering en niet de deuruitvoering?
Technisch is het mechanisme hetzelfde. Wij voeren dezelfde Intersteel sets onder messing pompespagnolet voor stolpdeuren en hier voor stolpramen. Wat verschilt is de hoogte waarop je monteert en hoeveel je van de stangen afzaagt. Een stolpdeur van 210 tot 230 cm gebruikt vrijwel de volledige stangenset. Een stolpraam van 120 tot 160 cm laat je flink inkorten, soms wel 40 cm per stang.
Ons advies: bestel de standaard set van 2x1250 mm en zaag de stangen zelf op maat. Dat werkt voor vrijwel elk stolpraam en je hoeft niet te wachten op maatwerk. Heb je een raamvlak boven de 250 cm in een stuk, bijvoorbeeld een monumentaal kruisraam zonder tussendorpel, vraag dan vooraf een langere stangenset aan.
Welke maten meet je op?
Drie maten bepalen of het past. De eerste is de hoogte van de raamvleugel, gemeten van de onderkant tot de bovenkant van het hout. Trek daar ongeveer 10 cm van af voor de ruimte die het pompmechaniek zelf inneemt, deel de rest door twee en je hebt de lengte per stang. Zaag elke stang vervolgens 1 tot 2 cm korter dan die uitkomst, zodat je speling houdt bij het afstellen.
De tweede maat is de doorsnede van de stang. De Intersteel sets werken met massief messing stangen die in geleiders op de vleugel worden geschroefd. Vervang je een bestaande espagnolet, controleer dan of je huidige geleiders dezelfde doorsnede aankunnen. Zo niet, vervang die geleiders dan meteen mee.
De derde maat is de keep in het kozijn. Boor boven en onder een gat van 10 tot 12 mm waar de stang invalt, of plaats een opbouw sluitkom. Zorg dat de stang minstens 10 mm het kozijn in gaat. Blijft er minder over, dan klappert de vleugel bij harde wind alsnog.
Gelakt of ongelakt messing?
Dit is de keuze die bepaalt hoe je raam er over tien jaar uitziet. Gelakt messing heeft een dunne transparante laklaag. De heldere goudtint blijft daardoor jarenlang zoals hij op de dag van montage was. Binnenshuis gaat die laag makkelijk vijf tot tien jaar mee. Het nadeel: krast de lak door, dan patineert alleen dat plekje en krijg je een vlek die je niet meer wegpoetst.
Ongelakt messing is onbehandeld. Het begint helder geel en wordt in twee tot vijf jaar warmer en donkerder, het snelst op de plekken waar je handen komen. Wie dat mooi vindt, hoeft niets te doen. Wie de glans terug wil, poetst een of twee keer per jaar met messingpoets.
Ons advies: kies ongelakt als je een jaren dertig woning of een monument authentiek wilt houden en je het leven in het materiaal juist waardeert. Kies gelakt als je wil dat het beslag er over vijf jaar nog precies zo uitziet. Meng ze niet binnen een vertrek, want het kleurverschil wordt na twee jaar duidelijk zichtbaar.
Welke Intersteel modellen voeren wij?
Het aanbod komt volledig van Intersteel. Je vindt hier de Ton Basic set met stangenset 2x1250 mm in messing gelakt met ebbenhouten knop, de gewone pomp espagnolet met stangenset 2x1250 mm in messing gelakt zonder houtdetail, en de Ton 400 met stangenset 2x1250 mm in zowel messing gelakt als messing ongelakt, beide met ebbenhout.
Het verschil tussen Basic en Ton 400 zit in de lengte en de vorm van de greep. De Ton 400 heeft een langere greep die meer hefboom geeft en forser oogt, wat past bij brede monumentale ramen. De Basic is korter en soberder en valt minder op. Het ebbenhouten knopje is het herkenningspunt van de klassieke Nederlandse Ton serie. Wil je helemaal geen hout in het beeld, dan is de gewone pomp espagnolet de rustigste keuze.
Hoe monteer je het?
Houd rekening met freeswerk. Het pompmechaniek wordt in de zijkant van de raamvleugel verzonken, wat betekent dat je een sparing moet frezen die op de millimeter klopt. Doe je dit zelf, gebruik dan een bovenfrees met geleiderail en meet twee keer voor je begint. Voorboren doe je met 3 mm in massief hout, zodat de schroeven het hout niet splijten.
Na montage test je de werking vijf keer achter elkaar. Beide stangen moeten gelijktijdig uitschuiven en gelijktijdig intrekken. Loopt er een achter, dan zit er speling in een geleider of is de stang net iets te lang. Onderhoud is verder minimaal. Een keer per jaar een droge teflonspray op de geleiders en op het mechaniek is genoeg. Gebruik geen olie of kruipsmeermiddel, want dat trekt stof aan en maakt het mechanisme op termijn juist stroever.
Waarmee combineer je dit beslag?
De espagnolet vergrendelt de passieve vleugel. De actieve vleugel bedien je met een raamsluiting, dus kies daar een messing raamsluiting in dezelfde tint bij. Wil je het raam ook in de ventilatiestand kunnen vastzetten, dan hoort er nog een messing raamuitzetter bij. Zoek je een uitvoering die je met een cilinder op slot kunt zetten, kijk dan bij afsluitbaar raam espagnolet. Alle kleuren en uitvoeringen naast elkaar zie je op de raam espagnolet pagina.
Conclusie
Een messing pomp raam espagnolet is de nette oplossing voor een stolpraam dat je met een handeling boven en onder wil vastzetten. Meet de hoogte van je raamvleugel, zaag de stangen van de 2x1250 mm set op maat en kies tussen gelakt messing dat zijn kleur houdt of ongelakt messing dat mag patineren. Bestel je voor 20:00 en is het artikel voorradig, dan ligt het de volgende werkdag op je mat.
Veelgestelde vragen
Wat is een pompespagnolet?
Een pompespagnolet is een tweepuntsvergrendeling met twee stangen, een naar boven en een naar beneden, die je met een pompbeweging aan de greep tegelijk in en uit trekt. Hij wordt gebruikt op de passieve vleugel van een stolpraam of stolpdeur.
Kan ik de stangen van een pompespagnolet inkorten?
Ja. De Intersteel stangenset van 2x1250 mm is massief messing en zaag je met een ijzerzaag op maat. Reken de vleugelhoogte minus 10 cm, deel door twee en zaag dan nog 1 tot 2 cm extra af voor speling.
Is een pompespagnolet afsluitbaar?
Nee, de pompuitvoering heeft geen cilinder of sleutel. Wil je het raam op slot kunnen zetten, kies dan een uitvoering uit de collectie afsluitbaar raam espagnolet of combineer met een afsluitbare raamsluiting op de actieve vleugel.
Wat is het verschil tussen een pompespagnolet en een krukespagnolet?
Bij een pompespagnolet trek je de greep omhoog in een rechte pompbeweging. Bij een krukespagnolet draai je een kruk, meestal met een cilinder erbij zodat je hem op slot kunt doen. Mechanisch doen ze hetzelfde werk.
Hoe monteer je een pompespagnolet?
Je freest een sparing voor het mechaniek in de zijkant van de vleugel, schroeft de geleiders op de vleugel met voorgeboorde gaten van 3 mm, zaagt de stangen op maat en boort boven en onder een keep van 10 tot 12 mm in het kozijn. Test daarna vijf keer of beide stangen gelijk lopen.
Patineert ongelakt messing snel?
Binnenshuis duurt het twee tot vijf jaar voordat helder geel messing warm bruin wordt. Op plekken die je vaak aanraakt gaat het sneller. Met messingpoets haal je de glans terug, gelakt messing houdt de kleur vanzelf vast.

